Trí tuệ nhân tạo (AI) đã trải qua một chặng đường dài kể từ khi khái niệm này được đưa ra lần đầu tiên vào những năm 1950. Trong suốt 70 năm qua, AI đã có những bước tiến vượt bậc và ngày càng trở nên phổ biến trong cuộc sống của chúng ta. Hãy cùng TinAI.vn tìm hiểu qua 10 giai đoạn chính của sự phát triển AI nhé!
Giai đoạn 1: Giai đoạn sơ khai (1950-1956)
Khái niệm về trí tuệ nhân tạo lần đầu tiên được đưa ra vào năm 1950 bởi nhà toán học Alan Turing. Ông đã viết một bài báo nổi tiếng về khả năng của máy tính có thể mô phỏng trí thông minh con người hay không. Thuật ngữ “trí tuệ nhân tạo” chính thức được đặt ra vào năm 1956 tại Hội nghị Dartmouth do John McCarthy đứng đầu. Hội nghị này được coi là sự kiện khởi đầu cho lĩnh vực AI.
Giai đoạn 2: Những năm hoàng kim (1956-1974)
Giai đoạn này được gọi là những năm hoàng kim của AI do sự lạc quan và kỳ vọng lớn về tiềm năng của nó. Các nhà nghiên cứu AI đã phát triển được nhiều kỹ thuật và thuật toán cơ bản như phương pháp tìm kiếm, biểu diễn tri thức, lý luận logic. Những hệ thống AI đầu tiên có thể chơi cờ vua, giải quyết bài toán đại số tuyến tính được ra đời.
Giai đoạn 3: Mùa đông AI (1974-1980)
Sau giai đoạn hoàng kim, AI lâm vào giai đoạn được gọi là Mùa đông AI. Các hệ thống AI lúc này bị hạn chế về khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên, hiểu biết về thế giới. Nguồn tài trợ cho nghiên cứu AI bị cắt giảm. Niềm tin vào khả năng của AI bị lung lay nghiêm trọng.
Giai đoạn 4: Hệ thống dựa trên tri thức (1980-1987)
Đến những năm 1980, các nhà nghiên cứu AI chuyển hướng tập trung vào xây dựng hệ thống dựa trên tri thức thay vì theo hướng tổng quát. Họ tìm cách mô hình hóa tri thức cụ thể về một lĩnh vực nhất định thay vì cố gắng mô phỏng toàn bộ quá trình nhận thức của con người. Điều này đã đem lại những thành công nhất định.
Giai đoạn 5: Hệ thống kết hợp (1987-1993)
Giai đoạn này chứng kiến sự ra đời của các hệ thống AI kết hợp nhiều kỹ thuật và phương pháp tiếp cận khác nhau. Ví dụ tiêu biểu là Deep Blue của IBM, hệ thống AI đầu tiên đánh bại vua cờ Garry Kasparov vào năm 1997.
Giai đoạn 6: Machine Learning và Deep Learning (2006-nay)
Sự bùng nổ của dữ liệu, công suất tính toán và các thuật toán machine learning, deep learning đã đưa AI bước vào giai đoạn mới. AI hiện đại dựa nhiều vào “học máy” thông qua dữ liệu lớn. Nhiều ứng dụng AI thông minh ra đời như phân loại hình ảnh, dịch máy, xe tự lái, trợ lý ảo…
Giai đoạn 7: Ứng dụng mạng nơ-ron nhân tạo (ANN)
Mạng nơ-ron nhân tạo (ANN) là một trong những công nghệ then chốt của AI hiện đại. ANN bắt chước cấu trúc mạng nơ-ron kết nối trong bộ não của con người. ANN đã giúp máy móc học hỏi và giải quyết vấn đề một cách “thông minh” gần giống như con người.
Giai đoạn 8: Học sâu (Deep Learning)
Học sâu hay deep learning sử dụng các mạng nơ-ron nhân tạo có nhiều lớp, cho phép xử lý thông tin ở cấp độ cao hơn. Deep learning đã cách mạng hóa khả năng học máy và là nền tảng cho sự phát triển các hệ thống trí tuệ nhân tạo hiện nay.
Giai đoạn 9: Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI)
Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) là mục tiêu phát triển AI có khả năng hoạt động linh hoạt, thông minh và sáng tạo giống con người trong mọi lĩnh vực. AGI có thể vận dụng tri thức và kỹ năng đã học trong một lĩnh vực sang các lĩnh vực khác. Đây vẫn là thách thức lớn đối với AI và cả con người hiện nay cũng như trong tương lai.
Giai đoạn 10: Siêu trí tuệ (ASI)
Siêu trí tuệ (ASI) là thuật ngữ đề cập đến AI có trí tuệ vượt xa con người. ASI có thể tự hoàn thiện bản thân, không ngừng tăng cường trí thông minh và có những khả năng mà con người không thể so sánh được. ASI vẫn còn là viễn cảnh xa xôi đối với AI hiện tại.
Như vậy, qua 10 giai đoạn phát trên, chúng ta có thể thấy AI đã và đang có những bước tiến vượt bậc từ những ý tưởng ban đầu đến những ứng dụng thông minh như ngày nay. Tương lai của AI hứa hẹn còn rất nhiều tiềm năng và những đột phá mới. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về hành trình phát triển của trí tuệ nhân tạo trong quá khứ và ở tương lai.
Phương Uyên
